W ubiegłym tygodniu we Frankfurcie nad Odrą i w Słubicach spotkali się przedstawiciele instytucji europejskich oraz europejskich związków współpracy terytorialnej (EVTZ) z 13 różnych krajów. Chcieli oni wesprzeć to miasto dwupodmiotowe w procesie utworzenia EVTZ oraz podzielić się swoimi doświadczeniami. Konkretnie chodziło o dalszy rozwój transgranicznych struktur roboczych i decyzyjnych, o zapewnienie jak najskuteczniejszego funkcjonowania punktów styku między EVTZ a obydwoma samorządami miejskimi, a także o efektywne wykorzystanie środków pomocowych. Środki te mają zostać pozyskane na realizację celów współpracy transgranicznej, przede wszystkim w obszarach rozwoju miast, transportu i zrównoważonej mobilności.
Korzyści z utworzenia EVTZ dla Frankfurtu nad Odrą i Słubic
Silny głos na szczeblu europejskim
Na szczeblu europejskim istnieją gremia, w których wyrażane są interesy regionów przygranicznych i miast partnerskich. Należą do nich Komitet Regionów oraz Stowarzyszenie Europejskich Regionów Granicznych. W tych gremiach EVTZ mają szczególne znaczenie, np. gdy, tak jak obecnie, chodzi o priorytety na następny okres programowania funduszy unijnych. Na szczeblu europejskim ma znaczenie, czy burmistrz Frankfurtu nad Odrą lub Słubic może występować tam wspólnie w imieniu obu miast jako przedstawiciel wspólnej formy prawnej.
Pozyskiwanie środków pomocowych
W przyszłości środki pomocowe będą mniejsze, a konkurencja wzrośnie. W tej sytuacji wspólna forma prawna, uznawana przez obie strony, stanowi dużą zaletę.
Frankfurt nad Odrą i Słubice pracują nad wspólnym planem generalnym na lata 2025–2035 dla miasta bliźniaczego. W tym celu należy w inteligentny sposób połączyć ze sobą środki pomocowe z różnych źródeł. Bez wspólnej formy prawnej jest to praktycznie niemożliwe ze względu na różne warunki przyznawania środków i wymogi sprawozdawcze.
Ponadto ma ogromne znaczenie, czy EVTZ zostanie uruchomiony jeszcze w tym roku, czy dopiero w przyszłym. Nowy okres programowania UE na lata 2028–2034 zbliża się bowiem wielkimi krokami.
W konferencji, która odbyła się w zeszłym tygodniu i została sfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Interreg Europe, wzięli udział przedstawiciele EVTZ „Pons Danubii” (Słowacja–Węgry), „Kvarken Council” (Finlandia–Szwecja), „Pathways of the Future” (Słowenia–Chorwacja) oraz „Tyrol-Südtirol-Trentino” (Austria–Włochy), a także z Euregio Maas-Rhein (Niemcy–Holandia–Belgia) oraz Trinational Eurodistrict Basel (Szwajcaria–Niemcy–Francja).
Kontekst
W całej Europie istnieje obecnie 87 EVTZ. 88. z nich powstaje obecnie na północy niemiecko-polskiego regionu przygranicznego, w Euroregionie Pomerania. Po trzech latach przygotowań ze strony obu administracji utworzenie EVTZ Frankfurt-Słubice wkracza w ostatnią fazę.
W komisjach Rady Miejskiej we Frankfurcie temat EVTZ był już intensywnie omawiany w styczniu i lutym bieżącego roku, a utworzenie EVTZ Frankfurt-Słubice „Ohne Grenzen-Bez Granic” poparła zdecydowana większość.
Radni miejscy ze Słubic na posiedzeniu w dniu 18 czerwca stwierdzili, że konieczne są dalsze wyjaśnienia, i odroczyli podjęcie odpowiedniej uchwały.